ترجمه قسمتی از مقدمه کتاب مشرعه بحار الانوار اثر محمد آصف محسنی

ترجمه قسمتی از مقدمه کتاب مشرعه بحار الانوار اثر تحقیقی محمد آصف محسنی

در نقد و بررسی کتاب بحارالانوار اثر محمد باقر مجلسی

برگردان از عربی: مسعود مردیها[۱]

۱۳۹۶/۰۳/۰۶


 نویسنده این کتاب در بخشی از مقدمه، به مفاسد جمع آوری تمام روایات اعم از صحیح و ناصحیح در کتاب بحار الانوار اشاره می کند. در ادامه، ترجمه این بخش ارائه می گردد:

و اما اشکال و مفسده ای که این جمع آوری به همراه دارد اعتماد کاذب اکثریت اهل علم – چه برسد به غیر اهل آن – به متون روایات و عدم توجه به بی اعتباری اسناد روایات[۲] می باشد. تمام علمای آشنا به علم رجال، راویان احادیث و احوالات آنها را مانند مولف کتاب بحار می شناسند اما (نمی دانم چرا[۳]) دوست ندارند به عدم حجیت خبر واحد که بدون قرینه می باشد و راویان آن خبر، همگی صادق نیستند تصریح کنند و در مقام استدلال خیلی آسان از نارسایی سند حدیث عبور می کنند. و این گونه به این شکل عجیب خود را فریب می دهند و بسیاری از مبلغین و نویسندگان را می بینی که منقولات غلات و دروغگویان و افراد مجهول الحال را سخنان رسول الله و اوصیای او می دانند گویا سنت قطعی ایشان است و از لحاظ اعتبار و اعتماد به صرف اینکه در کتاب بحار یا سایر کتب آمده است آن را نظیر آیات قرآن و وحی می دانند و بدینسان بر سر منبر ها و در کتاب ها و مجلات این کذبیات را با تعابیر فصیح و تاثیر گذار و با کلمات جذاب که مانند سحر در جان خوانندگان و شنوندگان نفوذ می کند ترویج می دهند. به خصوص زمانی که جلد این کتاب ها زیبا و نفیس صفحه آرایی هم بشود مسلمانان و مومنین عامی می پندارند که این متون از اصل دین و متن شریعت می باشد و از زبان رسول الله و اوصیای پس از وی صادر شده است. چگونه مطمئن هستند که این عبارات از زبان وضع کنندگان و جعل کنندگان احادیث و جاهلین خارج نشده است؟! چگونه این سخنان رسول خدا در قرآن را با این روایات معامله می کنند؛ (و ان تقولوا علی الله ما لا تعلمون، و لا تقولون علی الله الا الحق – و تقولون بافواهکم ما لیس لکم به علم و ….) چگونه این همه آیه را نادیده می گیرند.

و آنچه که مایه تاسف است این که امر تالیف و تبلیغ مسائل دینی و موارد فوق به دست افرادی افتاده است که شایستگی این کار را ندارند و در حقیقت راهی برای کسب درآمد ایشان نیز شده است؛ فَوَیْلٌ لِلَّذِینَ یَکْتُبُونَ الْکِتَابَ بِأَیْدِیهِمْ ثُمَّ یَقُولُونَ هَذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِیَشْتَرُوا بِهِ ثَمَنًا قَلِیلًا فَوَیْلٌ لَهُمْ مِمَّا کَتَبَتْ أَیْدِیهِمْ وَوَیْلٌ لَهُمْ مِمَّا یَکْسِبُونَ

و به خاطر چنین مسائل اسف باری کار به جایی رسید که منجر به شکل گیری فرهنگی منحرف در معارف و اخلاق بلکه در فروع اعتقادات شد و این مسائل به علت عدم جرات جمعی از خواص و ترس ایشان از قیام مردم، در ذهن عوام و متوسط اهل علم رسوخ کرد؛ کسانی که به خاطر سیطره خواص بر ایشان و عدم اهتمام حوزه های علمیه و مسئولین دینی در خصوص پاک سازی روایات و نگارش معارف جامع اسلامی منحرف شدند.

و این همان خطر بزرگ برای دین و اهل آن است.


[۱] – به علت حفظ روانی در ترجمه، عبارات ادبی بیان شده است و در عین حال مترجم به متن اصلی نیز وفادار می باشد.

[۲] – به خاطرضعف راوی از لحاظ دروغ گویی، غلو و جهالت

[۳] – مترجم


مشرعه بحار الانوار مجلسی