مسعود مردیها

کارآفرین

طراح

مترجم و مدرس

شاعر و نویسنده

عاشق پیشرفت و خدا

مرا ابراهیم بنامید

مسعود مردیها

کارآفرین

طراح

مترجم و مدرس

شاعر و نویسنده

عاشق پیشرفت و خدا

مرا ابراهیم بنامید

نوشته های بلاگ

اندر حکایت بازاریابی شبکه ای و پنبه ریز

اندر حکایت بازاریابی شبکه ای و پنبه ریز

اندر حکایت بازاریابی شبکه ای و پنبه ریز…

نویسنده: مهدی حسنانی منتشر شده در وب سایت مسعود مردیها

دانلود مقاله در قالب فایل PDF

بازاریابی شبکه ای قانونی پس از گذشت حدود 5 سال در کشور علیرغم دارا بودن ظرفیت هایی برای رونق تولید داخلی، کسب درآمد و رشد مهارت هایی فردی برای فعالین آن در مسیر نادرستی قرار گرفته است و از اکثر ظرفیت های آن، چیزی به جز یک مشت شعار تو خالی باقی نمانده است. دلیل عمده این مسئله می تواند این باشد که بازاریابی شبکه ای قانونی در کشور مانند کودکی است که از والدین معتاد به دنیا آمده است. اصطلاح کودک معتاد به این جهت نسبت داده شد که شروع این حرفه در کشور با شرکت های هرمی غیر قانونی بود که پایه و اساس درستی نداشتند و در نهایت منجر به ضرر و زیان اکثریت فعالین آن شد. این شرکت ها با استفاده از برنامه های آموزشی مدون که در آن ها تکنیک های روانشناسی و کار بر روی ذهن ناخودآگاه افراد با زیرکی خاصی لحاظ شده بود، موفق به جذب و فریب مردم می شدند و از این تکنیک ها به عنوان سرپوشی برای پنهان کردن ضعف ها و اشکالات ساختاری و منطقی خود بهره می گرفتند. با این حال به دلیل وجود همین ضعف های ساختاری این شرکت ها عمر کوتاهی داشته و تلاش آن ها بر این بود که با در نظر گرفتن این موضوع در کوتاه مدت بار خود را ببندند. اما برای اکثریت فعالین آنان پایانی غیر از ضرر و زیان و سرخوردگی وجود نداشت. به همین جهت  فعالیت این شرکت ها از سوی دولت غیرقانونی اعلام و جلوی فعالیت آن ها گرفته شد.

در حالی بازاریابی شبکه ای قانونی در کشور در سال 90 متولد شد که دولت به عنوان متولی، ناظر و هدایت کننده آن، چشم انداز مشخصی نداشت و از طرفی شرکت ها برای پیشبرد کار به جای یاری گرفتن از متخصصین در زمینه مدیریت و کسب و کار و استفاده از تئوری های آکادمیک، دست نیاز را به سوی افرادی دراز کردند که جزء افراد رده بالای سیستم های هرمی سابق بودند. این افراد اگرچه از لحاظ عملگرایی و مهارت هایی همچون فن بیان، سخنوری، روابط عمومی و ایجاد انگیزش توانمند بودند ولی به علت نداشتن دانش آکادمیک مرتبط با کسب وکار و ضعف های تئوریک عملا به استفاده از برنامه های آموزشی سیستم های غیرقانونی سابق روی آوردند. این اتفاق در حالی افتاد که همگی در سیستم جدید خود را منتقد سرسخت سیستم قبلی می دانستند. همین موضوع در کنار بی مسئولیتی و بی تفاوتی شرکت ها نسبت به این مسئله و ضعف نظارتی و نبود چشم انداز مشخص در دستگاه های دولتی مرتبط باعث تولد این کودک معتاد گردید که هر چقدر زمان پیش می رود علیرغم زرق و برق های ظاهری و شعارها، در باطن بیش از پیش به گذشته غیرقانونی شباهت پیدا می کند.

 تفاوت بازاریابی شبکه ای با شرکت های هرمی

برای مشخص شدن اینکه آیا بازاریابی شبکه ای در حال حاضر در مسیر شرکت های هرمی قرار گرفته است یا خیر لازم است در ابتدا مواردی را که به عنوان تفاوت های این دو سیستم بیان شده است در نظر بگیریم و سپس با بررسی دقیق تر مشاهده کنیم که آیا در عمل این تفاوت ها وجود دارد یا خیر؟

عمده ترین تفاوت های بازاریابی شبکه ای با شرکت های هرمی عبارتند از:

عدم نیاز به سرمایه اولیه، در نتیجه نداشتن ریسک و ضرر مالی

قانونی و شرعی بودن

عدم خروج ارز از کشور

وجود کالاهای مصرفی و خرید و فروش آن

اشتغال زایی و کمک به تولید داخل

پرداخت مالیات به دولت

در رابطه با مورد اول، عدم نیاز به سرمایه اولیه به معنای این می باشد که برای عضویت در شرکت های بازاریابی شبکه ای بر خلاف شرکت های هرمی نیازی به پرداخت مبالغ قابل توجهی تحت عنوان حق عضویت وجود ندارد و بازاریاب صرفا از مشتری سفارش کالا می گیرد و با خرید و فروش کالا، پورسانتی به عنوان خرده فروشی و از طریق عضو گیری و آموزش اعضا و سپس خرید و فروش کالا توسط اعضا، پورسانتی به عنوان یونی لول و نسلی دریافت می کند.

در مورد موضوع قانونی بودن، متولی این حرفه مرکز امور اصناف و بازرگانان کشور زیر نظر وزرات صنعت و معدن است که آیین نامه های مرتبط را با همکاری کمیته نظارت تصویب نموده و بر عملکرد شرکت ها نظارت می کند. پیرامون موضوع شرعی بودن اما کمی اختلاف نظر مشاهده می شود و اختلاف نظرها در این زمینه بیشتر است. تا جایی که برخی مراجع بازاریابی شبکه ای را جایز نمی دانند. اما در فتوای آیت الله خامنه ای آمده است در صورت تصویب مجلس و موافقت شورای نگهبان، بازاریابی شبکه ای بلامانع است که این موضوع در شورای نگهبان بررسی شد و بازاریابی شبکه ای فی نفسه دارای اشکال شرعی شناخته نشد.

به طور کل فقها نیز برای دادن حکم شرعی به عقلی و منطقی بودن امر توجه کافی دارند و بر همین اساس بعضی اصول کلی را مبنای فتوا خود قرار می دهند. به عنوان مثال بدون مفسده و بی ضرر بودن یک مبنای کلی برای بسیاری از فتواهاست. در مورد بازاریابی شبکه این مورد بیان می شود که چون صرفا خرید و فروش کالا در میان است و شرکت از سود خودش به بازاریاب ها پاداش می دهد و این پاداش برای خرید و فروش کالا و آموزش بازاریابان دیگر است پس هیچگونه ضرر و مفسده ای برای هیچ یک از طرفین وجود ندارد. در صورتی که در شرکت های هرمی امکان ضرر و زیان وجود داشت. تا اینجا همه چیز درست و منطقی بنظر می رسد اما سوالی که وجود دارد این است که اگر شرکتی کالاهای خود را با تبلیغات خلاف واقع با قیمتی بیشتر و کیفیتی کمتر از آن چیزی که اعلام می دارد به مشتریان خود بدهد آیا این به معنای ضرر برای مصرف کننده نهایی نیست؟ به عبارتی دیگر اگر شرکتی با گرانفروشی محصولات خود به بازاریاب یا مصرف کننده نهایی، پورسانت سطوح بالاتر را پرداخت کند آیا می توان رای به پاک و سالم بودن آن داد؟ قطعا خیر چون برخی شرکت های هرمی به همین صورت عمل می کردند و در آن کالا نقشی صوری داشت و مهم پلن درآمدی و دریافت پول از سطوح پایینی بود. در صورتی که وجود کالای مصرفی با بهای مناسب و رقابتی با بازار از تفاوت های بازاریابی شبکه ای قانونی و سیستم های هرمی عنوان شده است. پس اگر شرکتی محصولات خود را تحت عنوان بازاریابی شبکه ای با قیمت چندین برابر به مشتری خود بفروشد، موارد بی ضرر بودن و شرعی بودن را نقض کرده و در جهت هرمی بودن در حرکت است. به همین دلیل شورای نگهبان بازاریابی شبکه ای را فی نفسه غیرشرعی نمی داند زیرا باید در عمل نتیجه سیاست شرکت ها را در نظر گرفت.

به علت تغییر بسیاری از شرایط بازاریابی شبکه ای این مقاله در بسیاری از موارد نیاز به بروزرسانی دارد. با این حال اصل مقاله در قالب فایل PDF در زیر قابل دانلود است.

مهدی حسنانی (Hosnanimehdi@gmail.com)

دانلود مقاله در قالب فایل PDF


خوشحال می شوم نظرتون رو راجع به این نوشته در زیر برام کامنت کنید و اگر از این مطلب خوشتون اومد اون رو با دوستان خود به اشتراک بگذارید.


برچسب:
13 دیدگاه
  • مسعود 8:54 ق.ظ تیر 12, 1396 پاسخ

    آقای حسنانی از دوستان گرامی بنده هستند. به همگان مطالعه این مقاله رو توصیه می کنم

  • امیر 12:56 ب.ظ دی 15, 1396 پاسخ

    واقعا جای تشکر داره
    اینقدر مفید و با جزئیات کامل راهنمایی کردید

  • sasak 6:58 ب.ظ دی 25, 1396 پاسخ

    ینی فقط تخریب کردی و به اتیش بازاریابی شبکه ای ایران دامن زدی
    عرضه میخواد عزیز دل که اگه داشتین جای نوشتن این حرفا فرهنگ درستشو جا مینداختی توی حرفات

    • مسعود 11:25 ق.ظ دی 26, 1396 پاسخ

      با سلام . ممنون از ابراز نظر
      رسالت این مقاله فرهنگ سازی بازاریابی شبکه ای نبوده است که آن نیز امری لازم و صحیح است.
      درود بر شما بزرگوار

  • حامد مقامی 9:38 ب.ظ اسفند 11, 1396 پاسخ

    بسیار عالی و بی کم و کاست بود! من به عنوان کسی که مدتی کوتاه درگیر شبکۀ فریبکارانۀ پنبه ریز شدم تأیید می کنم که سیاست پنبه ریز دقیقاً «زیان کسان از پی سود خویش» است! وقتی بار اول خرید کردم و کیفیت افتضاح محصولات را دیدم در ترک این شبکۀ فاسد لحظه ای تردید نکردم!

    • زری 11:46 ب.ظ اردیبهشت 1, 1399 پاسخ

      سلام. در یک جمله توضیح بدید آیا بازاریابی پنبه ریز بیفایدست؟و اینکه کلاهبرداریه؟چون به منم پیشنهاد دادن

  • A.m 4:57 ب.ظ فروردین 15, 1397 پاسخ

    سلام،ببخشید یعنی وزارت صنعت و معدن و تعزیرات وکمیته نظارت که بر بازاریابی شبکه ای نظارت میکنند این چیزارو نمیدونند و شما میدونید ؟یا شاید اطلاعات شما درست نباشند؟

    • مسعود 8:01 ق.ظ فروردین 31, 1397 پاسخ

      با سلام. ممنون از دیدگاه شما
      متاسفانه یا نمی دانند و یا نسبت به دانش خود بی توجه هستند و یا می دانند و توجه هم دارند و قصد دارند اصلاح کنند. حالت اول و دوم مذمومه ولی حالت سوم خوبه….
      از زمان ایراد این مقاله تا کنون ایراداتی رو رفع کردند… همین نشون میده که ایرادات ما به جا بوده
      در هر حال ممنون از شما

  • هادی 4:11 ب.ظ مرداد 11, 1397 پاسخ

    در حال جستجو برای پیدا کردن قیمت واقعی این محصولات بودم که این مقاله رو پیدا کردم. کار بسیار پرزحمتی انجام دادید که باید گفت دست مریزاد. تحلیل‌هاتون هم خیلی منصفانه و آموزنده بود.

  • Hamid 3:54 ب.ظ آبان 16, 1398 پاسخ

    سلام
    بی زحمت مقاله این سایت رو از دسترس خارج کنید یا ویرایش کنید
    چرا که چندین سال است که این محصول در سبد کالایی شرکت مروارید پنبه ریز وجود نداشته و محصولات کاملا وطنی و با پایه گیاهی تولید میشوند

  • من 11:14 ق.ظ مرداد 8, 1399 پاسخ

    آره منم بار اول که خرید کردم و کیفیت محصولاتشون رو دیدم با توجه به اینکه قیمت بسیار بالایی هم دارند فهمیدم اوضاع از چه قراره و بهم پیشنهاد همکاری دادن و منم رد کردم دقیقا بهشون گفتم من منفعت خودمو در صورت زیان اطرافیانم نمیخوام اونایی که من قرار باشه این چرت و پرتا رو بهشون بفروشم از خودمن پول تو جیب اونا که بره انگار پول تو جیب خودمو از دست دادم و واقعا نمیخوام همچین درامدی

یک دیدگاه بنویسید